Resim: Moğol Seyahat – Rashid-ad-Din’in Gami’sinin İfadesi’nin 14. yüzyıl imgesi -tawarih

 

  1. yüzyıl ortalarına gelindiğinde görülen o ki Cengiz Han ve ona bağlı komutanlar Asya kıtasında ve Avrupanın büyük bir kısmının hakimiyetini ellerine geçirmişlerdi.

Cengizhan ın Dört evladı ve Hanımının idaresinde devleti dört ana kola ayrılmış ve Hanîn vefatıyla birlikte diğer kardeşlerinin onay vermesi ile Ogeday han ülkenin idaresine geçse de ülke içerisinde idare sorunu yatışmış değildi.



Diğer üç kardeşlerden Jochi kendine ait bölgeyi idaresine geçerken onun ardılı Batu Rusya ve Kuzey Kafkasya da bulunan toprakların başına ve yönetimine geçmişti buradaki başarısı ile de Altın ordu devletini kurmaya muvaffak oldu.

Cengizin İkinci Büyük oğlu olan Çağatay han kendi adı ile yönettiği topraklarda yani Orta Asyanın Büyük bir kısmı ile Çin ve İran topraklarına hakim olarak bu bölğeyi idaresi altına almıştı.

Cengizin üçüncü oğlu olan Ogeday Cengiz Han’ın tahtını devralmış ve onun idare ettiği tüm devletlerde sözsahibi olmuş Moğol başkenti Karakurum dan ülkeyi yönetmişti.

Hanın en küçük oğlu olan Talu han ise ülkenin nisbeten daha küçük bir parçasını Pers toprakları ve Kafkasya güneyindeki topraklara hakim olarak bir anlamda ülkenin en batı bölgesinin yönetimini üzerine devralmıştı.

1200 lü yıllara gelindiğinde Hanlık içerisinde aile ve yönetim kavgaları şiddetlenmiş bu şiddetlenen kavga içerisinde Talu han bir uzlaşmaya varabilmek adına kendi topraklarını iki kardeş Kubilay ve Hülagü arasında paylaştırarak Doğu yani Çin yönetimini Kubilay Han a Batı Toprakları olan Pers Ülkesinin yönetimini de Hülağü hana devrederek onların bu bölğeleri yöneten birer hükümran olmalarını sağladı.




Lauren Prezbindowski  nin oldukça değerli bu tez çalışmasında yukarıda kısaca değindiğimiz Hülağü han ve Kubilay han yönetim yıllarında kurulan İlhanlılar devletinin bölge halkları ve Moğol prensliklerini nasıl yönettikleri , ilişkileri, diğer devletlerle olan ilişkilerinin gelişimini yöntem ve uygulamalarını değerli çalışması sayesinde araştırmacıların beğenisine sunmuştur.

Kaynak: Medievalists.net

Çeviri: Mahmut Kurtal

İlhanlı Moğollar, Hıristiyan Ermeniler ve İslam Memlükleri: ilişkileri üzerine bir araştırma, 1220-1335

Lauren Prezbindowski tarafından Yüksek Lisans Tezi, Louisville Üniversitesi, 2012

 

Lauren Prezbindowski ‘nin tezini incelemek için 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir